5 tips voor het opzetten van je eenmanszaak

Grondig ondernemen! Ook al klinkt dit pakkende woordspelletje nogal vermakelijk, toch is het belangrijk om de tijd te nemen om je onderneming grondig te plannen. Een goede start heeft een blijvend effect en kan je voor een aantal verrassingen behoeden. Sommigen zijn als het ware geboren om te ondernemen en zouden zich in een te strak gereguleerde werkomgeving als werknemer volledig beklemd voelen. Anderen nemen het zelfstandig ondernemerschap echter te licht op en glijden ongebreideld af naar zakelijke ondergang. Maar voordat het hier te pathetisch wordt, gaan we in op de „hoekstenen van het opstarten“ – want als je die kent, heb je al een goede houvast.

1 | Wat wil ik en hoe wil ik dat bereiken?

Idee en businessplan. Eerst het ontmoedigende nieuws: slechts één op de vier startende ondernemers „overleeft“ de beginfase, oftewel slaagt erin winst te maken. Dat komt mogelijk ook doordat men zijn doelen niet duidelijk heeft gedefinieerd en vastgelegd in een businessplan. De droom van snel geld en onafhankelijkheid klinkt weliswaar verleidelijk, maar je moet de zaak liever realistisch benaderen. Misschien helpen deze vragen:

1. Wat wil ik eigenlijk? (en dan dat ene echt belangrijke ding, niet de talloze andere dingen die je ook wilt)
2. Als ik het op de enveloppen bereken, klopt het dan allemaal, en hoe snel zou ik winst kunnen maken?
3. Hoe ziet mijn tijdschema eruit? (Ook hier geldt: blijf realistisch, je kunt niet alles in de eerste weken ‘afraffelen’)

Juist als je potentiële investeerders of medeoprichters wilt overtuigen, moet de roadmap voor het bedrijf vastliggen. Met „we zien wel“ en „dat komt wel goed“ win je geen investeerders – en bovenal kun je je aan deze maatstaven niet bijzonder goed oriënteren.

De ijzeren regel: houd het simpel, want achteraf wordt alles toch ingewikkelder. De eenvoudigste vragen die je jezelf kunt stellen, zijn tegelijkertijd ook de belangrijkste!

2 | Hulp accepteren en hulp zoeken

Netwerk en ondersteuning. Onafhankelijkheid klinkt aantrekkelijk, maar wees je ervan bewust welke taken je zelf op je moet nemen als je op jezelf bent aangewezen. Dat begint bij de planning, de boekhouding, het werven van klanten en eigenlijk bijna alles. Misschien moet je kantoorruimte zoeken, heb je magazijnen of logistiek nodig, en ook alledaagse dingen zoals het ophangen van een plank of het verwisselen van de banden van de bedrijfswagen blijven jouw verantwoordelijkheid.

Daarom: wees niet te trots en zoek hulp. Eén ding is zeker: anderen hebben al talloze fouten gemaakt, misschien kun je daarvan leren. Praat erover met mensen, collega’s of vrienden. Vaak bouw je zo je eerste kleine netwerk op of vind je toekomstige medestrijders. Het is heel normaal dat je alle details van je onderneming kent en af en toe het overzicht kwijtraakt. Het helpt enorm als je omgeving je met een objectieve blik van buitenaf weer een beetje met beide benen op de grond zet. Vragen zoals (zie punt 1) „Wat wil je eigenlijk echt?!” zijn de klassieke manier om weer met beide benen op de grond te komen!

Ja, het is jouw ‘kindje’, jij hebt het idee bedacht, kent elke centimeter van je businessplan en hebt op alle vragen talloze antwoorden. En toch kan er op een gegeven moment een punt komen waarop je hulp nodig hebt in de vorm van medewerkers. Of misschien zelfs partners. Bepaalde zaken kun je uitbesteden, ook al lijkt dat op het eerste gezicht onmogelijk. Je moet je bedrijf of je idee aansturen, maar dat betekent niet dat je ook elke handeling (fysiek of mentaal) zelf moet uitvoeren.

3 | De grootste afschrikking: de financiën

Verzekering en belastingen. Misschien wel de grootste hindernis is de ‘blackbox’ die de financiën vormen. Hoeveel heb ik nodig, wat moet ik allemaal afdragen en vooral: wat gebeurt er als mijn idee niet aanslaat? De oprichting op zich is niet duur; afgezien van de kosten bij het registratiekantoor kunnen veel eenmanszaken direct aan de slag. Zodra het bedrijf is aangemeld, moet je bij de belastingdienst een schatting van de inkomsten indienen, op basis waarvan de inkomstenbelasting en andere heffingen worden berekend. Hoewel je als kleine ondernemer vrijstelling kunt krijgen van talrijke heffingen – bijvoorbeeld om een eenvoudigere start te hebben – moet je je er altijd van bewust zijn dat de heffingen stijgen naarmate de inkomsten stijgen.

Simpel gezegd ziet het brutobedrag op de rekening er weliswaar heel goed uit, maar je moet ook weten wat dat in termen van nettobedrag betekent. Over rekeningen gesproken – ook al is het niet voor alle bedrijfsvormen verplicht, open in ieder geval een bedrijfs- of zakelijke rekening en houd privézaken gescheiden van zakelijke zaken.

Hoewel er in de aanvankelijk opgestelde startbegroting weinig ruimte is voor uitgaven, moet je ook nadenken over een verzekering. Afhankelijk van de vorm van je bedrijf kunnen er grote risico’s voor je ontstaan en ook al is het bedrijf als eenmanszaak snel opgericht, toch sta je met je privévermogen in voor de aansprakelijkheid.

Het klinkt misschien alsof dit een reclametekst is voor banken (zakelijke rekening) en belastingadviseurs (Blackbox Finanzen), maar het is raadzaam om met beide rekening te houden. Vaak verdient de belastingadviseur de kosten hiervoor zelf weer terug, simpelweg omdat hij of zij over de vakkennis beschikt om alle mogelijke besparingsmogelijkheden te benutten. En zoals eerder vermeld: je hoeft niet alles zelf te doen. Denk daar maar eens aan als je aan je eerste belastingaangifte zit en je afvraagt welke productieve dingen je in die tijd zou kunnen doen…

4 | Breng me naar de kassa

Startkapitaal en subsidies. Vuistregel: je moet ongeveer 15% eigen vermogen voor je bedrijf inplannen. Nogmaals: houd je zakelijke rekening apart van je privéfinanciën en gebruik het geld pas als je zeker weet dat je het aan het eind van de dag echt overhoudt. Voor de meeste ondernemers komt dat ‘eind van de dag’ niet onmiddellijk, maar met enige vertraging (maar dan wel met een zekere onvoorspelbare kracht).

Je startkapitaal moet al gedetailleerd in het businessplan zijn opgenomen. Sommige oprichters zijn al volledig uitgerust met een laptop en smartphone (of zelfs alleen dat laatste), maar voor anderen zijn initiële investeringen of zelfs leningen nodig. Daarom is het des te belangrijker om te plannen, realistische schattingen te maken en met het benodigde kapitaal van start te gaan.

Let op, hier volgt een nogal zwart-wit geschetst voorbeeld: er zijn twee soorten oprichters. De enen willen alles zelf opbouwen, nemen nauwelijks hulp aan en zijn achteraf des te trotser dat ze alles zelf voor elkaar hebben gekregen. De anderen, laten we ze „subsidiejagers“ noemen, halen eruit wat er te halen valt. Het iets genuanceerdere beeld: het is niet verwerpelijk om jezelf een startkapitaal te gunnen. Om je geweten te sussen: als je bedrijf eenmaal soepel draait, zul je waarschijnlijk het vele-voud daarvan terugbetalen in de vorm van belastingen en heffingen. En als je veelbelovende onderneming al vroeg in het heden faalt en dan snel verleden tijd is, heeft niemand er iets aan.

5 | De bureaucratie – die valt best mee

Bedrijfsregistratie. De eerste geruststelling: bij veel bedrijfsregistratie-instanties kan het zelfs online. De tweede geruststelling: zelfs als dat niet het geval is, is het aanmelden van een bedrijf niet zo ingewikkeld als je zou denken. Je hebt de rechtsvorm, je persoonlijke gegevens, de aard van je onderneming en je bankgegevens nodig. Natuurlijk kan het ook wat ingewikkelder zijn. Bij een vrij beroep is de vraag vaak alleen: „Mag je dat eigenlijk wel doen?“, wat met een zelfverzekerd „Ja“ al leidt tot de afgifte van de bedrijfsvergunning. Als het geen vrij beroep is, moet je echter bepaalde bewijsstukken overleggen of bedrijfsleiders aanstellen die hierin bevoegd zijn. Zonder verder in detail te willen treden (hiervoor zijn er tal van informatieve websites die snel en eenvoudig te vinden zijn), is de angst voor de „drempel“ van de bedrijfsregistratie geen geldig excuus om geen bedrijf op te richten!